Topluma Bir Ayna Tuttuk, Şimdi Güneşi Getirme Zamanı…
Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra Dünya Komünist Hareketi bazı ülkelerde yıkıma varan önemli bir bunalım sürecine girdi. Ülkemizde belki de daha 12 Eylül Faşist Cuntasıyla başlayan bu süreç, sadece komünist örgütlülüğü değil, bütün sosyalizan, devrimci-demokratik hareketleri de doğrudan etkiledi. Bu süreci anlamaya çalışan, teslimiyet ve yıkımın şaşkınlığı arasında işlerin iyi gitmediği öngörüsüyle, ülkenin birçok yerinde bireysel ve yakın çevre ile de olsa yeni yollar arama girişimleri ortaya çıktı.
Bu dönemin kısıtlı çabaları ortak ideolojik-örgütsel ve pratik sürece akacak iyi niyetli girişimler olarak kaldı. Platformlar ve kısa ömürlü de olsa bir takım yayın girişimleri 2010 yılına kadar komünist örgütlenmenin yeniden önünü açacak, ayağa kaldıracak bir durumu ortaya çıkaramadı. Gelinen noktada bir öbek olarak hala varlığını sürdüren bu yapıların ayrıksı duruşlarına rağmen; bugün sınıf mücadelesinin yönünü koşullara uyan analizleriyle ortaya koyan bir mücadele anlayışı var.
Politika Gazetesi Kolektifiyle başlayan bu süreç uzun yılların deneyimi üzerinden, geçmişin kurumaya yüz tutan köklerine toprağı pençeleriyle kazıyarak ulaşmasını bildi. Bir can suyu olarak günümüz koşullarını anlama, güncel pratik görevleri tanımlama ve sınıf mücadelesinin politik hattı üzerinde küllenmeye yüz tutan toprağı canlı bir organizmaya dönüştürme yolunda inatçı-kararlı bir yol açtı. Bugün dünya ve ülkemizde hala tanımlamaya muhtaç kör noktalara rağmen; emeğin, ezgi ve baskıya uğrayan bütün kesimlerin başını kaldırıp masmavi gökyüzüne baktıkları zaman, Kızıl Işıklar yayarak dalgalanan bayrak görecekler. Politika Gazetesinin 100. Sayıya ulaştıran üretken emek; ‘yeniden başarmak mümkün’ diyerek, başını öne eğmiş yığınların yönünü gökyüzünün sonsuz maviliğinde devinen kızıl halelere çevirme mücadelesidir.
Yeniden başarmak mümkün şiarı, dirençle gelinen noktada aslında daha karmaşık zor bir sorumluluk yüklüyor. İlkeleri belirlenen bir zeminden günün ihtiyaçlarına karşılık gelecek, kendini yeniden üreten ve yaşamın içinde sınayan dinamik bir model çıkarmak işin en zor yanı olarak önde duruyor. Şüphesiz bu alanda sorumluluk duyan herkes bulunduğu yerlerin toplumun somut problemleri kaynaklı çalışmalar içinde oluyor, etkinliklere katılıyor, gündelik hak ve demokrasi mücadelesinde yer alıyor. Bu çabalar elbette çok önemli. Ama günlük mücadelenin kazanımı; öğrenme, yenilenme ve örgütlenme süreçlerine gelişmiyorsa bürokratik dar bir alanda kalıp, mevcut statüko içinde kaybolma riski taşıyabilir.
Bu aşamada her adımda gündem olması gereken ihtiyaç sınıf ve demokrasi mücadelesine yön verecek yetenekte yetişmiş insan ihtiyacı. Bu konuda önemli bir yol alındı elbet. İnsanın çok yönlü beceri alanlarını ortaya çıkaracak kolektif bir çalışma, günün koşullarını anlama ve yön verme becerisini geliştirmesiyle doğrudan bağlantılı. Türkiye’de sınıf mücadelesi önemli bir dönemden geçiyor. Eski kadroların önemli bir kısmı yılgın, duraksıyor, ya da bir biçimde sistem içinde kayboluyor. Bu durum yeni koşullarda işçi sınıfı, emekçi yığınlardan, kadın ve gençlerden yetişmiş kadrolar çekmeyi gündelik çabaların önemli bir sorumluluğu olarak öne koyuyor. Süreklilik içinde dinamik ve işleyen yapı, gençleşmeyi zorunlu kılıyor. Bu olmazsa yaşamdan kopma ve hareketin yetkisini yitirme tehlikesinin hastalıklı ortamını hazırlayabilir. Günümüz koşullarda ihtiyaç duyulan en önemli görev bu olsa gerek. Zorlu bir iş, ama başka yolu yok.
***
Cumhuriyet Türkiye’si boyunca ülkemiz kısa nispi burjuva demokratik dönemler dışında otoriter ve askeri darbeler ile yönetildi. Baskıcı yönetme biçimiyle birlikte toplumun bütün kesimlerine gerici, şoven anlayışlar egemen bir kültür olarak zikredildi. Hak mücadeleleri ve eleştiri özgürlüğü bir ihanet algısıyla düşmanlaştırıldı. Bu gün gündelik yaşamda daha acımasız, korku rüzgârlarıyla sürdürülen bu durum sorgulamayan, itaat eden, bireysel kurtuluş güdümlemesiyle fırsatçı ve sadaka kültürüne yöneltilen bir toplum yaratma amaçlıydı. Nesnel olarak ülke insanının büyük çoğunluğun geleceği bu uygulamalarla kararırken, şaşırtıcı olan önemli bir işçi ve emekçi kesimin bu politikaları hala destekliyor görünmesi. Sosyalist ve ilerici mücadelenin çözümlemesi ve sorması gereken soru: Bütün çabalara, risklere ve ödenen diyetlere rağmen bu durun neden böyle? Mavi gökyüzünde dalgalanan kızıl ışıltıları kıpırtısız, donuk insanlara nasıl ulaştırabiliriz?..
Bu ülke insanlarının mücadelesi içinden çıkan komünist ve devrimci kadrolar, ülke gündeminin temel konusu olan milliyetçiliğe karşı nasıl mücadele yürüteceğini öğrenmeden bu soruyu cevaplamak güç. Halkların temel değerlerini hesaba katmadan, geniş yığınları kazanma mücadelesinde esnekliği, doğru taktiksel yaklaşımları üretmeden, kendi başına sadece ideolojik olarak ulusların ve değişik etnik yapıların ortak mücadelesinin saptanması, egemen ulus emekçileri ve demokratlarını bu sürecin öznesi haline getirme yönündeki pratik süreci cevapsız bırakır. Bugün Kürt halkının devrimci dinamizminin geldiği “Barış ve Demokrasi Süreci”ne ülkenin batısında halkları ayrıştıran düşmanlık histerisi demokrasi mücadelesinde burjuvazinin önemli bir manipülasyonu olarak geçerliliğini koruyor. Bu noktada somut, anlaşılır pratik edimlere ihtiyaç var. Burjuvazi hâkim ulusun emekçilerini belli ayrıcalıklar üzerinden etki altına almaları ve bu konuda devimci hareketin gündelik mücadelesindeki üretkensizlik haklı olarak Kürt yoldaşların güven sorgulamasına çarpıyor. Bu gün Kürt sorununun barışçı yoldan çözümü olanakları ulusların eşitliği üzerinden, sınıf mücadelesine yeni olanaklar yanında, tüm emekçi yığınlara yakın demokratik bir toplumun inşasının temel taşını döşeyebilir.
Konuyu milliyetçilik ve Kürt sorunu üzerinden ele almamız iki nedenlidir. Birincisi; gericiliğin sınıf mücadelesini halkları düşmanlaştırma üzerinden engelleme çabası, ikincisi saldırgan milliyetçiliğe karşı nasıl mücadele vereceğini öğrenmeden işçi sınıfı ve geniş kitleleri demokrasi ve komünist mücadele örgütlenmesinin içine katmadaki zorluk. Burada kimi sol kesimdeki milliyetçi etkilerinin sonucu ittifak meselelerinde tutarsız yaklaşımlarını da eklemek gerekir. Bir halkın özgürleşme ve kaderini tayın hakkı ile, işçi sınıfının nihai hedefinin zıtlık oluşturabileceğine ilişkin marazi yaklaşımlara karşı aydınlatıcı çalışmaları yalnızca komünistler üstlenebilir.
***
Bütün sosyal kesimlerin içinde etkin bir çalışma öncelikli olarak yetkin ajitasyon ve propagandistlere ihtiyaç duyar. Hedeflenen sosyal katmanların düzeyi ne olursa olsun onlarla doğrudan ilişki kurabilecek ve öğreten bir tavırdan çok onlarla kendini eşit ve omuz hizasında görebilen bir yaklaşım geliştirilemezse yığınlarla ilişkilenmede ilk adım olan, güven sorunu aşılamaz. Bu olmazsa da hiçbir şey olmaz. Konuyu bu biçimde ele alışımızın nedeni şudur: Ülkenin birçok yerinde ekonomik demokratik talepli etkinlikler yapılıyor. Devrimciler, sosyalistler, komünistler de bu etkinliklerin içinde. Ama konunun asıl öznesi kitleler seyirci halinde veya duyarsız. Bu atıl çoğunluğun içine nasıl girebiliriz, egemen siyasetin etkisinden nasıl kurtarabiliriz? Buradaki problemi görmek gerekiyor. Diğer yandan ilişkilenilen sosyal katmanlar içinden Politik sürece dair kaç ilişki çıkarıldı. Bu yapılamazsa çerçevesi çizilmiş dar bir etkinliğin öznesi olma dışında hiçbir şey yapış olmayız. İyi bir kadronun görevi öncelikli olarak kurduğu ilişki ve etkinliklerde kaç kişiyi siyasal sürece kattık veya bu yönde potansiyel bir çevre oluşturduk sorusunun yanıtıdır. Eğer bu ülkenin işçi, köylü, gençlik, kadın kesiminden hareketimize yeni kadrolar çekerek etkin bir siyasal odak olacaksak, eskinin kalıntısı üstenci alışkanlıklardan kurtulup, yoksul insanların sokaklarındaki bataklığa ayaklar ve paçalar bulaşmalı.
“Toplumun bütün kesimlerine girmeliyiz.” Bir siyasal hareketin toplumsal tabanı emeğiyle geçinen bütün halktır. Temel sorun geniş ve özgür ufuklar yolunda bu insan selinin harekete geçirilmesidir. Değişik yerlerde gündelik eylemlilikler önemli. Katılıyor, ilişki kuruyor, öğreniyor ve öğretiyoruz. Sayısal sınırlı olan bu eylemlilikleri, bir bayrak yarıştırma, karanlığın en deliksiz anını bekleyen sıcağın kuşattığı ağır bir rehavette, anlık yanıp sönen bir ateş böceği olmaktan çıkarmak için komünistlerin her daim çalışma biçimi, toplumun en ince damarlarına yayılacak yeni kadrolar çıkarmaktan geçer. İster saldırgan milliyetçiliğe, ister siyasal İslamcılığa ve toplumun bütün kesimlerinin özgün sorunlarına ilişkin sonuç alıcı ve tutarlı bir çalışma yetkin örgütlenme ağı, toplumun bütün hücrelerine dağılan donanımlı kadrolar oluşturmaktan geçiyor.
Politika Gazetesi’nin yüz sayısının birikimi bu yolu açıyor.
Topluma bir ayna tuttuk, şimdi güneşi getirme zamanı. Yeniden başarmak mümkün…