Ekim Devrimi’nin İzinde…

Ekim Devrimi’nin İzinde…

Şubat ayının öngünlerinin puslu, titreten soğuğunda Rusya’da bir işçi kentinin kenar mahallesinde bir evde, temkinli adımlarla insanlar toplanıyordu. Kapıya vurulan her ritmik vuruş çağrılı olanların işaretiydi. Salonun ortasındaki masada hararetli tartışmalar sürüyordu. Biriken soru yağmurları omuzları üzerine binen ağır bir yük gibiydi. Çekik gözlü, ince sakallı adam her soruya soğukkanlılık ve açık yüreklilikle yanıtlar veriyordu.

Her yanıt odayı aydınlatan gaz lambasının alevini büyütüyordu sanki. Ülkesinin sorunları ve ileriye doğru atılacak adımların belirsizliği kafalarının içinde dönen bir burgu gibi dönüyordu. Geldikleri bölgelerde yaşadıkları sorunları yanıt bulacakları düşüncesiyle bu toplantıya ertelemişlerdi.

Gülümsüyordu ince sakallı adam. Bin Dokuz Yüz On Yedi’nin soğuk kış akşamında güncel politika ve toplumsal sorunlar üzerine kurulan her sözcük, birkaç ay öncesi kaçan huzurlarını dingin bir rahatlamaya bırakıyordu. Eleştirinin çeşidinden söz ediliyordu. Dönemin sorunlarından, dünyanın alacağı yeni biçimlerden.

“Söz durur bazen, yerini önlenemez bir enerjiye bırakır, katar önüne her şeyi.  Şimdi o günlerdeyiz.”

Çekik gözleri yüzüne gömüldü, sonra gülüşü silindi birden. Sesindeki duru, kararlı ahenk bütün odayı kuşatmıştı. Ant içmeye hazırlanır gibi doğruldu, kaybedecek bir an bile zamanı yoktu sanki.

“Başarmaya cesaretiniz var mı? Yenmeye cesaretiniz…”

Pekişen bir disiplin ve kararlılıkla ayrıldılar evden. Titreten kış gecesinin karanlığında yeni görevlerine doğru kayboldular.

***

Dünyada gelişmeler adına yeniden yazılıyordu her şey. Yeni bir çağrıya gelip dayanmıştı durum. Ülkesi birinci paylaşım savaşı içindeydi. Ülkenin bozkırlarında insanlar açlıktan ölüyor, savaşta insanlar kırılıyordu. İşçiler on beş saati aşan çalışma koşullarında yoksulluk ve ölümle kol kolaydı. Savaştan bitkin düşen halk, bir isyan ateşinin beklentisindeyken tarihin çapakları II. Enternasyonalciler, korkak bir şövalye gibi teorinin belini büküyor, yaşananlara seyirci kalıyorlardı.

Dünya eski dünya değildi… Burjuvazi tekelciliğe yükselmiş, kapitalizm emperyalist dönemine adım atmıştı… Yeni koşullara ve egemenlerin ince yanıltmalarına rağmen çekik gözlü adam, koşulları doğru okumuş, işçi sınıfı, yoksul halkın sömürü, yoksulluk ve savaş karşıtlığı üzerinden güçlü bir ittifak öngörüsüyle, paylaşım savaşının ortası 1917 Şubatında çarlık alaşağı edilmişti.

Çar devrilmişti, ama işçi sınıfı ve yoksul halk iktidar gönderine henüz adını yazdıramamıştı. İkili bir iktidar ortaya çıkmıştı. Hükümet olan burjuvazi ile halkın Sovyet örgütlenmesi arasında mücadele yeni bir döneme girmişti. Sekiz ay süren bu mücadele süreci, burjuvaziyi temsil eden güçlerin halkın gözünden düşmesi; işçi sınıfı, yoksulların ve askerlerin güçlü bir örgütlenme dönemi oldu. Şubat devrimiyle açılan kapı, zorlu ve meşakkatli bir mücadele ile 1917 Eylül ayının son günlerine dayandı.

“Dün erkendi, yarın geç. Zaman tamam bugün.” Çağrısı yakılandı sokaklara, işçilere, siperlere, ezilen halklara. Çarlık Rusya’sında Ekim Devrimi, işçi sınıfını iktidara taşımış, tüm dünya insanlığına aydınlık bir geleceğin yolunu göstermişti.

***

Güzel ve eşit bir dünya serüveninin ilk yılları emperyalist işgalcilere karşı savaş ve kanla geçmişti. Bütün dünyada insanlık yeni bir umuda yönünü dönmüş, sosyalist kuruculuk bu savaşta yenilmemişti. Devrim sonrası sosyalizmin kazanımları teknoloji, bilim, kültürel gelişim yanında eşitlik, halkın refah düzeyi kapitalizm ile kıyaslanamayacak bir gelişme sağlamıştı. Bugün sosyalist sistemdeki yıkıma rağmen, kapitalist-emperyalizmin insanlık düşmanı dünyasında, sosyalizmin maddi ve toplumsal koşulları dünden daha güçlüdür.

Yenginin coşkusu ve emeğin heyecanı arasında bir dünya sistemine dönüşen sosyalizm, yetmiş yılı aşkın deneyimle bugün de geçerliliğini koruyan önemli birikimi miras bıraktı. Geniş ve özgür ufuklara açılan bir yolculuğun en bıktırıcı yanı tekdüzeliğin biriktirdiği üretkensizlik, doğmakta olan bir dünyanın dramatik sonuçlarına varabiliyor. Feri tükenen, ışığı engellenen bir güneşin sonuçlarına direnç ve heyecan yaratamayan toleranslı yaklaşım, mezar taşlarına kazınan bir nostaljiye dönüşebiliyor. Bugün geçmişin bıraktığı unutulmayan aydınlık miras, kapkara bir dünyanın arasında inatla filizlenen özgürlük özlemi, daha da derinden dünün bıraktıklarından güçlüdür. Bakmayın günümüzün derin sessizliğine. Hiçbir sessizlik inatla işleyen yaratıcı düşünüşlerin öreceği mücadelelerin önüne kalıcı engeller çıkaramamıştır.

***

Ekim Devrimi dönemi 1800’lü yılların dünyası değilse, günümüz dünyası da 1900’lerin ilk yarısı değil. Sömürü, yağma, açlık, salgın hastalıklar, işsizlik, doğanın yıkımı, ırkçılık, faşizm, soykırım vb. bu günkü dünya düzeninin insanlığa armağanı. Emperyalist saldırganlık bölgesel paylaşım savaşlarını top yekun yeni bir yok oluş savaşına taşıyor. Bu yakıcı sorunlar bugün işçi ve emekçiler kadar demokratları, ezgi ve ayrımcılığa uğrayan bütün dünya insanlığını tehdit ediyor. Tarihin hiçbir dönemi işçi sınıfının kurtuluşu ile insanlığın varoluşunu böylesine özdeştirmedi. Sosyalist kuruculukta Ekim Devrimiyle başlayan başarı, 1990 yılında yaşanan kırılma ve çöküşüne rağmen, işçi ve ezilenlerin sosyalizm özlemini en derinden ve kapsayıcı olarak koşullarını hazırlıyor.

Sosyalist mücadele tarihinin günümüze bıraktığı miras sadece yanılgıların farkındalığı değil, daha 1848 yılında başlayan, pratik yaşamda sınanan, bilim düzeyine yükselen evrensel temel prensiplerdir aynı zamanda. Sınıfın politik örgüt ihtiyacı, enternasyonalizm, sınıf mücadelesinin süreçlerinin tanımlanması vb. değerler bu mücadele geleneğinin bıraktığı mirastır.

Ekim Devrimi, açtığı sağlam zemini üzerinden günümüze de ışık tutuyor.
 


Konuyla ilişkili diğer makaleler