Bir İşçi Gazetesi Üzerine Düşünceler: Politika
Okur ve yazarı olarak gurur duyduğum Politika Gazetesi yüzüncü sayısına ulaştı. Bu başarı tek başına komünizmin düşünce birikimi ve eyleminin yeniden üretiminde, işçi sınıfı ve ezilen halkların mücadelesinin ileriye taşınmasında özverili bir çabanın sonucudur. Bu çabanın başarısı ve ortaya çıkardığı değerin sonuçlarını tarih gösterecektir. Kuşkusuz öncesindeki yayın çabalarını unutmadan, Politika; Iskra ile başlayan ve bugünde devam eden yüzlerce binlerce işçi yayınının bir parçasıdır.
Bugün biz, birbirine bazen yakınlaşan bazen uzaklaşan iki patikayı izleyerek Politika’nın ortaya çıkardığı değerler ve sorunlar üzerine anlık bir değerlendirme yapabiliriz: Birincisi, mücadelenin devamlılığı ki, bu meselenin olumlu yanıdır ve İkincisi toplumun duyarsızlığının aşılamamış, işçi sınıfı hareketinin kitleselliğinin sağlanamamış olmasıdır. Bir işçi gazetesinin ısrarlı ve kararlı olarak yayınını sürdürmesinin arkasındaki itici gücün önemini ve değerini ortaya koyabilirsek, mücadelenin daha da ileriye götürülmesinin moral gücünü diri tutabilir, önümüzdeki sürecin sorunlarını daha berrak görebilir, buna uygun bir gazete politikası tespit edebilir ve yolumuza ışık tutacak bir aydınlanmayı sağlayabiliriz.
Sorunlar Kuruluşla Başladı
Türkiye’nin sınıf mücadeleleri tarihine bakıldığında ele alacağımız konuyla bağlı olarak iki büyük kırılmanın yaşandığına hemfikir olabiliriz: Birincisi, Türkiye Komünist Partisi’nin başkanı ve yönetici kadrolarının 1921 Ocak ayında öldürülmeleri ile yaşanmıştır. Daha kuruluş aşamasında Parti yöneticilerinin katledilmeleri ve hazırlanan programın yok sayılması, Türkiye toprağında mücadelesini devam ettirmek üzere yola çıkan komünist önderlerin Anadolu’ya gelişlerinin durdurulması ve komünist hareketin gelişmesine ağır bir darbe olmuştur. Buna rağmen Komünist ve sol hareketin gelişmesi durdurulamamıştır. Komünist ve sol fikirler ve eylemler farklı kuvvetler, kişiler, çevreler tarafından sürdürülmüştür. Böylece Türkiye Cumhuriyeti tarihi sadece egemen güçlerin yüz yıldan beri anlata geldikleri tarih anlatısından ibaret değildir: Aynı zamanda işçi sınıfının, emekçilerin, baskı altındaki halkların; Kürtlerin, Alevilerin, dindar yığınların, kadınların, gençlik hareketlerinin baskılara direnme ve mücadelelerinin tarihidir.
İkinci kırılma 12 Eylül 1980 faşist askeri darbesidir: Türkiye’nin ekonomik, toplumsal, sosyal, kültürel değerlerinin ve kurumlarının köklü olarak değiştirildiği, ortadan kaldırıldığı, dünyadaki gelişmelere de paralel olarak uygulanan, zaman zaman kesintiye uğratılsa da halen durdurulamamış olan bir dönemdir. Sol basında ve gazetelerde defalarca işlenen ve analiz edilen neo-liberal sermaye rejiminin özellikleri; sendikal örgütlülüğün zayıflatılması, sosyal devletin daraltılması, çalışma ilişkilerinin bireyselleştirilmesi ve piyasa bağımlılığının arttırılması olarak özetlenebilir. Ayrıca bu politikaların sonuçlarını işçiler, emekçiler, halklar ve inançlar her gün yaşıyor. Bu nedenle konumuza bağlı olarak işçi sınıfını ve emekçileri bilgilendirmek ve bilinçlendirmek, toplumsal meselelere duyarlılığını arttırmak için gazetenin rolü üzerine konuşmalıyız.
Kazanımların Güvencesi
Öncelikle tarihimizde dönemsel olarak başarılı olmuş politikalar, çalışma biçimleri ve yöntemleri üzerinde durmalıyız: 70’li yılların ortalarından itibaren işçi sınıfının sendikal mücadelelerinin yükselmesi, bunun fabrika duvarlarını aşarak meydanlara taşması toplumsal hareketliliği ve duyarlılığı da geliştirmiştir. Bu yükselişin arkasında on yıllarca süren, ilmek ilmek örülmüş, ev ev dolaşılan ve yüz yüze anlatım ve tartışmalarla ortaya çıkmış bir birikim vardı. Bunun sonucu olarak elde edilen ve üzerine yenileri eklenen kazanımlar vardı. Bu atmosfer işçi sınıfının özgüveni ve sınıf örgütlerinin cesur ataklarıyla yükselme potansiyelini ortaya çıkarıyordu. Ancak bu kazanımlar sermayenin topyekün saldırıları karşısında korunamadı.
Yeni Bir Siyaset; Kuruculuk
Geleneksel sendikal mücadele olarak anılan sınıf siyaseti ücret ve iş güvenliği talepleri ile sınırlandırılamaz. Bu mücadele işyeri örgütlenmesi ile kamusal hak mücadelelerini birlikte ele alan bir bakışla genişletilmelidir. Barınma, sağlık, eğitim, ulaşım, enerji, dijital haklar, ekolojik mücadelelerle birleştirilmelidir. Bu başta işçi sınıfı olmak üzere emek siyasetinin; yeniden kuruluş siyasetinin inşasıdır.
İşçi sınıfının siyasal mücadelesi belirsiz bir gelecekte değil buradan ve bugünden başlar; politik kadrolarla birlikte yığınların eğitimi ve hazırlanması; politik doğrultu yalnızca devletin ele geçirilmesi değil bir inşa programıdır: Siyasal mücadele, toplumsal güç dengelerinin yeniden kurulduğu bir mücadele alanıdır. Bu anlamda sendikal mücadele (ekonomik-demokratik mücadele) ile siyasal mücadele bir arada yürütülmelidir. Mücadele araçları yenilenmek zorundadır: Mücadeleci sendikacılık bu anlamda genişletilmiş bir kavram olarak ele alınmalıdır. Eski kavramlar yeterli olmayabilir. Temsil esası yerine doğrudan katılma; siyasal, kurumsal ve bürokratik bağımlılık yerine özerk yapıların kurulması ve yerel, bölgesel boyutta kurulacak yapıların ortak hareketini koordine edecek birimler, yapılara ihtiyaç ortaya çıkabilir.
İşçi sınıfının ekonomik sendikal hak mücadeleleri ile siyasal mücadelenin bir arada yürütülmesinin tanımı, amaçları, bu amaçlara uygun yeni araçların bulunması ve hayata uygulanması meseleleri üzerine düşünmeliyiz. Mücadele ile alınan ekonomik, demokratik hakların uygulanması, geri alınamaması mekanizmaları üzerinde düşünmeli ve örgütlü yığınların kendilerinde mündemiç muazzam potansiyelin farkına varmalarını sağlamanın yollarını bulmalıyız.
İnşa Sürecinin Sürekliliği Ve Süresi
Tanıdığımız çevreye ya da sorunlarının bilincinde olan ve bunun için mücadele eden çevrelere bu sorunları tekrar anlatmaya çalışmak, tepkisel ya da takvim sayfalarına bağlı eylem planları yapmak bilineni tekrarlamak olup olmadığı sürekli sorgulanmalıdır.
Bir yapının, bir mücadelenin örülmesi, inşa edilmesi ve bunun hangi zaman diliminde ortaya çıktığı üzerine düşünme alışkanlığımız var mı? Veya örneğin bir grevin, direnişin ziyaret edilmesi ve dönüp tekrar güvenli sığınaklarımıza çekilmemiz nasıl bir sonuç yaratıyor? Ya da bir kampanyaya başlayıp daha önemli bir sorun ortaya çıktığında onu bir kenara bırakarak yenisine başlama gibi deneyimlerimiz oldu mu? Bu cümlelerden çıkarmak istediğim sonuç şudur: Bir mücadele sürecini veya kalıcı bir toplumsal, sınıfsal yapının inşa sürecini uzun süre bağlamında ele almak zorundayız.
Politika, toplumsal ve siyasal mücadeleye katkıda bulunan, mücadele araçlarını ve onun inşasına katkıda bulunması beklenen bir işçi gazetesidir. Bu nedenle de Politika, sorunları cesurca tartışmayı önüne koyan, yazarlarıyla okuyucusunu buluşturan ve farklı düşünce ve önerileri tartışan bir yapıya kavuşturulmalıdır.
Örgütlenme biçimlerini, araçlarını tekrardan kurtularak her an gözden geçirmeliyiz. Eylemlerimiz, çabalarımız bizi büyütüyor mu? İşe başlarken toplumun sorunlarının önceliğini mi, kendi örgütsel ihtiyaçlarımızı mı aklımızda tutuyoruz?
Politika yeni yayın döneminde ortaya koyacağı cesur tutumu, politikası ve direnci ile ve Türkiye Komünistlerinin Platformu ile yeni dönemin ışığı olacaktır.